Zasady przyznawania świadczeń

1. Zasady przyznawania świadczeń

Pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, której nie są w stanie przezwyciężyć samodzielnie przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości.

Kto może skorzystać z pomocy społecznej?

Z pomocy społecznej mogą korzystać osoby i rodziny, które spełniają kryterium dochodowe oraz znajdują się w co najmniej jednej z poniższych sytuacji:

• ubóstwo,
• sieroctwo,
• bezdomność,
• bezrobocie,
• niepełnosprawność,
• długotrwała lub ciężka choroba,
• przemoc w rodzinie,
• potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietności,
• bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych,
• trudności w integracji po opuszczeniu zakładu karnego,
• uzależnienie (np. od alkoholu, narkotyków),
• klęski żywiołowe lub zdarzenia losowe.

Kryterium dochodowe (2026 r.):

• Osoba samotnie gospodarująca – 1010 zł netto,
• Osoba w rodzinie – 823 zł netto.

Uwaga: Kwoty mogą ulec zmianie. Aktualne informacje dostępne są w Centrum Usług Społecznych w Chmielnie.

Osoby i rodziny, których dochód przekracza kryterium dochodowe, w szczególnie uzasadnionych przypadkach mogą korzystać ze świadczeń pomocy społecznej, natomiast rodzaj, forma i ewentualna odpłatność za świadczenia będą uzależnione od sytuacji życiowej i materialnej osoby lub rodziny.

Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Dochodami rodziny/ osoby są m.in.:

1. wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia,
2. wynagrodzenie uzyskiwane na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło
3. renty, emerytury, zasiłki przedemerytalne lub świadczenia przedemerytalne,
4. dochód z gospodarstwa rolnego powyżej 1 hektara przeliczeniowego;
5. zasiłki dla bezrobotnych, świadczenie szkoleniowe, stypendium, dodatek aktywizacyjny, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami, zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek dla opiekuna, świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie rodzicielskie,
6. dochody z działalności gospodarczej.

Rodzaje świadczeń z pomocy społecznej

Pomoc społeczna udzielana jest w formie:

• pieniężnej (np. zasiłek stały, zasiłek okresowy, zasiłek celowy),
• niepieniężnej (np. pomoc w formie posiłku, schronienia, odzieży, usług opiekuńczych, pracy socjalnej).

Jak ubiegać się o pomoc?

1. Zgłoszenie potrzeby – ustne, telefoniczne lub pisemne do ośrodka pomocy społecznej właściwego dla miejsca zamieszkania.
2. Wywiad środowiskowy – pracownik socjalny przeprowadza wywiad w miejscu zamieszkania osoby/rodziny.
3. Decyzja administracyjna – na podstawie zebranych informacji wydawana jest decyzja o przyznaniu bądź odmowie świadczenia.
4. Realizacja pomocy – zgodnie z decyzją i indywidualnym planem pomocy.

Ważne!

• Pomoc społeczna nie jest obowiązkowa – jest udzielana na wniosek osoby potrzebującej lub z urzędu.
• Osoba korzystająca z pomocy ma obowiązek współdziałać z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji.
• Od decyzji o przyznaniu lub odmowie świadczenia przysługuje prawo do odwołania.

2. Tryb udzielania pomocy społecznej

Pomoc społeczna jest udzielana osobom i rodzinom, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej i nie są w stanie poradzić sobie samodzielnie. Cały proces udzielania pomocy odbywa się według określonego trybu, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.

1. Zgłoszenie potrzeby pomocy

Pierwszym krokiem jest zgłoszenie potrzeby udzielenia pomocy. Może to zrobić:

• osoba zainteresowana,
• członek rodziny,
• sąsiad, znajomy,
• instytucja publiczna (np. szkoła, policja, szpital).

Zgłoszenia można dokonać osobiście, telefonicznie, pisemnie lub elektronicznie w Ośrodku Pomocy Społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania osoby potrzebującej.

2. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego

Po zgłoszeniu pracownik socjalny przeprowadza rodzinny wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny. Celem wywiadu jest:

• poznanie sytuacji życiowej, rodzinnej, materialnej i zdrowotnej,
• ocena potrzeb i możliwości udzielenia pomocy,
• ustalenie form i zakresu wsparcia.

Wywiad przeprowadza się w terminie do 14 dni od dnia zgłoszenia (w sprawach pilnych – do 2 dni).

3. Weryfikacja danych i dokumentów

Osoba ubiegająca się o pomoc jest zobowiązana do:

• przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację dochodową i życiową (np. zaświadczenia o zarobkach, orzeczenia o niepełnosprawności, decyzje z ZUS/KRUS, itp.),
• złożenia oświadczeń, jeśli wymagane dokumenty nie są dostępne.

4. Wydanie decyzji administracyjnej

Na podstawie zebranego materiału (wywiadu i dokumentów) kierownik ośrodka wydaje decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie udzielenia pomocy.

W decyzji wskazane są:

• forma i zakres przyznanej pomocy,
• czas trwania wsparcia,
• warunki, jakie osoba zobowiązuje się spełnić (np. współpraca z pracownikiem socjalnym).

5. Realizacja pomocy

Po wydaniu decyzji następuje realizacja przyznanego świadczenia – może to być wypłata świadczenia pieniężnego, zapewnienie posiłku, schronienia, usług opiekuńczych lub innej pomocy rzeczowej lub niematerialnej (np. praca socjalna, poradnictwo).

6. Współpraca i monitoring

Osoba korzystająca z pomocy społecznej ma obowiązek współpracować z pracownikiem socjalnym. Pomoc może być uzależniona od aktywności osoby w dążeniu do poprawy swojej sytuacji.

Uwaga!

• Od każdej decyzji przysługuje prawo odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni.
• Odmowa współpracy z pracownikiem socjalnym może skutkować odmową lub ograniczeniem pomocy.

3. Formy pomocy społecznej

Pomoc społeczna jest udzielana w różnych formach – zarówno pieniężnych, jak i niepieniężnych – w zależności od potrzeb osoby lub rodziny oraz ich sytuacji życiowej. Celem pomocy jest nie tylko wsparcie w trudnych chwilach, ale także aktywizacja i przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu.

1. Świadczenia pieniężne

• Zasiłek stały – dla osób niezdolnych do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, których dochody są niższe od ustalonego kryterium.
• Zasiłek okresowy – dla osób i rodzin czasowo pozbawionych dochodów, np. z powodu bezrobocia, choroby, itp.
• Zasiłek celowy – na pokrycie konkretnych, niezbędnych wydatków (np. zakup leków, opału, odzieży, żywności, naprawa sprzętu domowego).
• Zasiłek celowy specjalny – może być przyznany osobom przekraczającym kryterium dochodowe, jeśli ich sytuacja uzasadnia pomoc.
• Pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie – np. jednorazowa pomoc finansowa dla osoby wychodzącej z trudnej sytuacji, rozpoczynającej pracę, naukę czy usamodzielnienie mieszkaniowe.

2. Świadczenia niepieniężne

• Praca socjalna – pomoc w rozwiązywaniu problemów życiowych, wsparcie emocjonalne, doradztwo.
• Pomoc w formie posiłku – zwłaszcza dla dzieci, osób starszych, chorych, bezdomnych.
• Pomoc rzeczowa – odzież, żywność, środki czystości, opał.
• Schronienie – zapewnienie miejsca w noclegowni, schronisku, domu dla bezdomnych.
• Usługi opiekuńcze – wsparcie w codziennych czynnościach dla osób starszych, niepełnosprawnych, samotnych.
• Specjalistyczne usługi opiekuńcze – dla osób z zaburzeniami psychicznymi i wymagających szczególnej opieki.
• Skierowanie do domu pomocy społecznej (DPS) – w przypadku, gdy inne formy pomocy są niewystarczające.
• Poradnictwo specjalistyczne – psychologiczne, rodzinne, prawne i zawodowe.

Pomoc instytucjonalna

W szczególnych przypadkach możliwe jest umieszczenie osoby wymagającej całodobowej opieki w placówce opiekuńczej (np. DPS), jeśli nie ma ona możliwości zapewnienia sobie pomocy w środowisku domowym.

Kto decyduje o formie pomocy?

Formę i zakres pomocy ustala pracownik socjalny po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i analizie indywidualnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny.